Kemboja telah berubah secara radikal daripada ekonomi terancang pusat kepada ekonomi pasaran sejak sepuluh tahun yang lalu. Beralih dari negara satu parti sebelum ini, ia kini mempunyai sistem tadbir urus demokrasi dan keamanan yang mampan selepas berdekad perang saudara. Dengan sokongan yang konsisten daripada komuniti global, semua ini telah membawa kepada peningkatan produktiviti, manakala kos buruh terus berdaya saing. Kemboja hari ini sedang beralih daripada menjadi pasaran baru muncul kepada pasaran baru muncul.

Iklim pelaburan

Melihat Kemboja sebagai pilihan pelaburan sepuluh tahun lalu nampaknya tidak masuk akal. Daripada seorang pejuang Dunia Ketiga kepada pasukan Asia yang sedang berkembang, Kemboja telah melangkah jauh. Menurut laporan yang dikeluarkan pada Disember 2012, prospek masa depan Kemboja adalah menggalakkan untuk lima tahun akan datang dengan purata ramalan pertumbuhan ekonomi kira-kira 7% setahun.

Selepas Perjanjian Keamanan Paris 1991, Pihak Berkuasa Peralihan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Kemboja (UNTAC) membuka jalan untuk pilihan raya kebangsaan pertama negara. Ini secara beransur-ansur membawa Kemboja keluar dari zaman bergelora perang saudara.

Pada 1990-an Kemboja memperoleh reputasi sebagai ekonomi yang dipacu oleh NGO, yang dikekalkan oleh kakitangan ekspatriat PBB, agensi pelbagai hala dan NGO yang beroperasi di negara ini. Tetapi dalam tempoh ini, kerajaan menyemak semula undang-undang pelaburannya untuk meletakkan Kemboja sebagai ekonomi mesra pasaran untuk pelaburan langsung asing (FDI).

Di mana untuk melabur

Salah satu penyumbang terbesar kepada kemajuan Kemboja ialah FDI. Sejak 2004, sebahagian besar FDI datang dari negara-negara Asia, termasuk Malaysia, Korea, Vietnam, Thailand dan China – yang hanya menyumbang lebih daripada 50% sumbangan FDI. Sepanjang dekad yang lalu, FDI telah berkembang dalam lima sektor utama:

Pakaian & kasut

Sektor pakaian & kasut telah menyumbang 84% daripada jumlah eksport pada separuh pertama 2012, dengan jumlah nilai USD2.4 bilion.

Hotel & restoran

Sektor hotel & restoran menyumbang 4.4% daripada KDNK pada tahun 2010 dengan pertumbuhan yang stabil sebanyak 13% setahun.

Pembinaan

Sektor pembinaan telah berkembang pada purata 11% setahun.

Pertanian

Sektor pertanian terdiri daripada tanaman, ayam dan ternakan, perhutanan dan perikanan, dan pemprosesan makanan. Menurut laporan, jumlah eksport beras giling pada akhir 2012 berjumlah 205,717 tan, meningkat dua peratus daripada 2011.

Sektor pakaian & kasut telah menyumbang 84% daripada jumlah eksport pada separuh pertama 2012, dengan jumlah nilai USD2.4 bilion.

Apakah yang ditawarkan oleh Kemboja kepada pelabur?

Kemboja menawarkan pelabur beberapa syarat pelaburan yang menggalakkan, termasuk:

Pasaran ekonomi

Ekonomi terbuka Kemboja adalah salah satu faktor terpenting untuk dipertimbangkan apabila membandingkan iklim pelaburannya dengan negara jiran. Ia merupakan negara pertama di Wilayah Mekong, tidak termasuk Thailand, yang menerima pakai dan melaksanakan ekonomi pasaran sepenuhnya. Tidak seperti kebanyakan negara jiran lain, pelabur boleh memiliki 100% pegangan saham dalam perusahaan tempatan.

Sumber alam yang belum diterokai

Kemboja dikurniakan sumber marin, hutan dan pertanian yang luas, menyediakan "asas" yang baik untuk pelbagai aktiviti perindustrian berasaskan sumber asli. Ia mempunyai tanah yang subur untuk pengeluaran dan pemprosesan komoditi pertanian, dan mempunyai banyak potensi untuk penternakan dan akuakultur. Perlombongan juga merupakan sektor yang menjanjikan; terdapat banyak kawasan yang mempunyai simpanan mineral yang banyak masih belum diterokai. Rizab gas dan minyak luar pesisir yang besar tersedia untuk penerokaan dan pengeluaran.

Kemasukan pelancong

Industri pelancongan sangat kompetitif di Kemboja, berkat kehadiran tarikan pelancong yang kukuh, seperti tapak arkeologi Angkor Wat yang menakjubkan, serta banyak pulau dan pantai. Bilangan pelancong masuk melepasi 3.2 juta pada separuh pertama 2012; peningkatan sebanyak 24% berbanding 25.8 juta pelawat yang dicatatkan dalam tempoh yang sama pada 2011. Ini memberikan peluang pasaran yang baik untuk membangunkan pusat peranginan, tarikan pelancong dan membekalkan produk atau infrastruktur berkaitan pelancongan.

Kumpulan buruh yang kos efektif

Kemboja mempunyai salah satu tenaga kerja kos terendah di Asia, dengan lebih 200,000 pekerja baharu setiap tahun. Bilangan pekerja "boleh dilatih" adalah banyak. Kadar celik huruf juga telah melepasi 75%. Faktor ini mungkin membenarkan Kemboja mengurangkan kos pengeluaran di negara lain – termasuk China, di mana peningkatan kos pengeluaran menimbulkan cabaran bagi perniagaan.

Kestabilan politik

Pilihan raya lepas Kemboja telah membawa kepada era baru keamanan, demokrasi, pembangunan tempatan dan penghormatan terhadap hak asasi manusia. Selepas bertahun-tahun peperangan dan pengasingan, Kemboja kini telah menjadi ahli masyarakat serantau dan dunia secara amnya.

Meningkatkan integrasi perdagangan

Strategi pembangunan Kemboja memberi banyak penekanan kepada pelaburan dan liberalisasi perdagangan, untuk memastikan pertumbuhan ekonomi yang mampan. Ia telah menjadi ahli aktif pelbagai program sosio-ekonomi sub-serantau dan serantau, termasuk Sub-wilayah Greater Mekong (GMS) sejak 1992, Pertubuhan Perdagangan Dunia (WTO) sejak 2004, Ayeyawaday Chao Phraya Mekong Strategi Kerjasama Ekonomi kumpulan (ACMECS), ASEAN sejak 1999 dan pelbagai skim yang dimulakan ASEAN termasuk Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN (AFTA), ASEAN Japan FTA, ASEAN-Korea FTA dan ASEAN-China FTA.

Lokasi geografi yang strategik

Kemboja terletak secara strategik di antara dua ekonomi yang jauh lebih besar dan lebih maju iaitu Vietnam dan Thailand, membolehkannya memainkan peranan sebagai entrepot dan hab. Ia juga terletak berdekatan dengan India dan China, kuasa ekonomi abad ke-21. Akhir sekali, ia terletak di Teluk Thailand, menyediakan akses mudah kepada perdagangan maritim.

Cabaran dalam pelaburan di Kemboja

Walaupun merupakan pasaran pelaburan yang menarik, Kemboja tidak terlepas daripada halangan di jalan menuju kemajuan. Seperti kebanyakan negara membangun, melabur di Kemboja boleh menjadi tugas yang sukar. Pelabur harus mengambil berat tentang isu-isu berikut:

Rasuah

Ini adalah salah satu masalah yang paling ketara yang melumpuhkan ekonomi. Menurut Indeks Persepsi Rasuah 2012 oleh Transparency International, Kemboja berada di kedudukan 157 daripada 176 negara, dari segi tahap rasuah.

Sekatan ke atas FDI

Undang-undang Pelaburan 1994 Kemboja mewujudkan rejim pelaburan asing yang terbuka dan liberal. Semua sektor ekonomi terbuka kepada pelaburan asing dengan 100% pemilikan asing dalam kebanyakan sektor. Walau bagaimanapun, beberapa sektor tertakluk kepada syarat, penyertaan ekuiti tempatan atau kebenaran terlebih dahulu daripada pihak berkuasa. Ini termasuk pembuatan rokok, pengeluaran filem, pengilangan padi, eksploitasi batu permata, penerbitan dan percetakan, radio dan televisyen, pembuatan ukiran kayu dan batu, dan tenunan sutera.

Sokongan infrastruktur yang tidak mencukupi

Ini adalah salah satu isu utama yang menghalang daya saing dan pertumbuhan negara. Sistem pengangkutan jalan raya masih tidak cekap dan kurang dibangunkan, dan sistem kereta api berada dalam keadaan daif. Walaupun keberkesanan pelabuhan telah bertambah baik, kos penghantaran tetap mahal. Selain itu, bekalan kuasa adalah mahal, tidak mencukupi dan, sedikit sebanyak, tidak boleh dipercayai. Liputan telekomunikasi kekal terhad.

Menurut Indeks Persepsi Rasuah 2012 oleh Transparency International, Kemboja berada di kedudukan 157 daripada 176 negara.

Bagaimana FDI mengubah Kemboja

Perkembangan ekonomi

Dari sudut pandangan ekonomi, Kemboja terdedah kepada risiko pertukaran asing yang minimum, kerana ia mempunyai ekonomi "berdolar". Ia mempunyai kedudukan kewangan yang kukuh disebabkan oleh tahap hutang kerajaan, korporat dan pengguna yang agak rendah. Menurut Bank Dunia, KDNK dijangka meningkat sebanyak purata 6.5% setiap tahun, didorong oleh pelaburan swasta dan eksport yang kukuh.

Kebergantungan negara kepada bantuan asing tidak tersembunyi, dengan pemindahan antarabangsa yang besar datang di bawah Bantuan Pembangunan Rasmi (ODA) menyumbang lebih daripada 50 peratus daripada bajet kerajaan. 30 peratus daripada KDNK datang daripada pelaburan dalam sektor pertanian , dan pelaburan selanjutnya dalam pembuatan pakaian dan pelancongan juga telah meningkatkan ekonomi yang besar.

Faedah sosial

Industri pembuatan pakaian dan pelancongan yang semakin berkembang telah membuka peluang pekerjaan kepada tenaga buruh muda Kemboja. 61% rakyat Kemboja berumur di bawah 25 tahun dan umur median ialah 21.

Menurut Matlamat Pembangunan Milenium (CMDG) Kemboja, lanjutan daripada MDG Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, terdapat pengurangan beransur-ansur dalam tahap kemiskinan dan ketidaksamaan pendapatan. Ini berikutan kemasukan FDI yang telah membawa kepada penciptaan pekerjaan dalam sektor seperti industri pelancongan yang berkembang maju.

Sokongan infrastruktur

Infrastruktur di Kemboja adalah kerja berterusan yang sedang dijalankan. Usaha sedang dilaburkan dalam menambah baik dan menaik taraf perhubungan pengangkutan melalui jambatan dan rangkaian jalan raya dengan negara jiran. Semua sistem kereta api sedang dipulihkan juga.

Pelabuhan laut di Sihanoukville telah berkembang dan dimodenkan, dan pelabuhan di Phnom Penh juga telah diperluas dan dipindahkan untuk memastikan kebolehcapaiannya ke pelabuhan laut dalam baharu di Vietnam. Perjalanan melalui udara menjadi lebih mudah, kerana penubuhan tiga lapangan terbang antarabangsa di Phnom Penh, Siem Reap, dan Preah Sihanouk; menjadikan negara lebih mudah diakses.

Terdapat juga penjimatan perbelanjaan yang ketara untuk pengguna internet dan mudah alih, berikutan peningkatan daya saing di kalangan penyedia perkhidmatan. Sementara itu, kos tenaga dikurangkan melalui penggantian loji janakuasa berasaskan minyak oleh loji janakuasa arang batu dan hidro.

61% rakyat Kemboja berumur di bawah 25 tahun dan umur median ialah 21.

Melangkah ke hadapan

Kemboja telah berjalan jauh dari dekad yang lalu untuk menjadi peluang pelaburan yang sangat menarik untuk pelabur perniagaan global hari ini. Banyak negara melabur banyak melalui FDI dalam pelbagai sektor termasuk pertanian, pelancongan dan pembinaan.

Ekonomi pasaran Kemboja yang agak liberal, sumber asli yang banyak, industri pelancongan yang semakin meningkat, kumpulan buruh yang kos efektif, kestabilan politik dan lokasi geografi yang berfaedah membantunya melonjak mendahului negara jirannya.

Dalam analisis akhir, Kemboja kekal sebagai sebuah negara kecil, dengan populasi 14 juta berbanding 90 juta orang Vietnam dan 65 juta orang Thailand. Kepentingannya kepada perniagaan global tidak boleh terlalu dianggarkan.

Tetapi ia semakin menjadi kepentingan strategik kepada perniagaan global sebagai lokasi khusus – hab perdagangan dan logistik yang berpotensi untuk wilayah Indochina, sebagai sumber asli dan permainan pelancongan dan akhirnya sebagai pangkalan kos rendah untuk pembuatan intensif buruh.

Kejayaan Kemboja adalah satu penghormatan kepada apa yang boleh dicapai dengan ekonomi terbuka berasaskan pasaran, manakala kelemahannya juga mendedahkan kelemahan pendekatan liberal terhadap pembangunan ekonomi.


Baca lebih lanjut mengenai perkhidmatan Kemasukan Pasaran Kemboja atau hubungi kami untuk sebut harga.

1 pagi blok teks. Klik butang edit untuk menukar teks ini. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit elit, luctus nec ullamcorper mattis, dapibus leo pulvinar.